Η Ελλάδα, με τις πολυμορφικές θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου και του Αιγαίου, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εδάφη για την άγρια χελώνα, ιδιαίτερα για τις είδη που αναπαραγωγήθηκαν στην περιοχή. Οι πιο κοινές είδη είναι η χελώνα της Μεσογείου (*Caretta caretta*), η χελώνα της Καλυψώ (*Eretmochelys imbricata*) και η χελώνα της Σκιάδας (*Dermochelys coriacea*), με την τελευταία να είναι η μεγαλύτερη και πιο απειλούμενη. Οι ελληνικές ακτές, από την Κρήτη μέχρι την Πελοπόννησο, είναι ζώνες αναπαραγωγής και φιλοξενίας για αυτές τις θαλάσσιες τετράποδες, οι οποίες έχουν ζήσει στη Μεσόγειο για χιλιάδες χρόνια.
Η άγρια χελώνα αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές στην Ελλάδα και παγκοσμίως. Από τις κυνηγητικές πρακτικές του παρελθόντος, μέχρι τις σύγχρονες απειλές όπως η ρύπανση των ακτών από πλαστικό, η υπερεκμετάλλευση των θαλάσσιων εκτάσεων και η κλιματική αλλαγή, οι οποίες επηρεάζουν την αναπαραγωγή τους. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο (EEA), το 2023, περίπου 80% των χελωνών που βρέθηκαν νεκρές στις ελληνικές ακτές είχαν σφραγιστεί από πλαστικό ή άλλα μολυσματικά υλικά. Η χελώνα της Καλυψώ, συγκεκριμένα, έχει καταγραφεί ως «ενδ威ωμένη» από την IUCN, με πληθυσμούς που μειώνονται κατά 50% σε ορισμένες περιοχές της Μεσογείου.
Παρά τις αυτές τις απειλές, η Ελλάδα έχει αναπτύξει σημαντικές προσπάθειες προστασίας. Το Εθνικό Πάρκο της Χελώνας στη Χίο, που ιδρύθηκε το 2015, είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα προγράμματα προστασίας στη Μεσόγειο. Εκεί, με την συνεργασία του Ελληνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τοπικών οργανισμών, πραγματοποιούνται προγράμματα αναπαραγωγής και προστασίας των νεοσσών, ενώ γίνονται προσπάθειες για την απομάκρυνση πλαστικού από τις ακτές. Επιπλέον, το 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το πλαίσιο «Ευρωπαϊκή Δράση για την Προστασία των Θαλάσσιων Τετραπόδων», το οποίο περιλαμβάνει μέτρα για την μείωση της ρύπανσης και την προστασία των αναπαραγωγικών περιοχών.
- Σύμφωνα με στοιχεία του Ελληνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος, το 2022, καταγράφηκαν περίπου 1.200 νεοσσοί χελώνας σε ελληνικές ακτές, με την Χίο να είναι η πιο σημαντική περιοχή αναπαραγωγής.
- Η χελώνα της Καλυψώ έχει καταγραφεί ως «ενδ威ωμένη» από την IUCN, με πληθυσμούς που μειώνονται κατά 50% σε ορισμένες περιοχές της Μεσογείου.
- Το 2023, περίπου 80% των χελωνών που βρέθηκαν νεκρές στις ελληνικές ακτές είχαν σφραγιστεί από πλαστικό.
- Το Εθνικό Πάρκο της Χελώνας στη Χίο έχει καταφέρει να αυξήσει τον πληθυσμό της χελώνας της Μεσογείου κατά περίπου 30% από το 2015.
- Η Ελλάδα έχει υπογράψει το Σύμφωνο της Μονάχου για την προστασία των θαλάσσιων τετραπόδων, το οποίο περιλαμβάνει μέτρα για την προστασία των αναπαραγωγικών περιοχών και την καταπολέμηση της ρύπανσης.
Η προστασία των χελωνών δεν περιορίζεται μόνο στις ελληνικές ακτές, αλλά απαιτεί διεθνή συνεργασία. Η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει υποχρέωση να εφαρμόσει νομοθεσία για την προστασία των θαλάσσιων τετραπόδων. Ωστόσο, οι προκλήσεις είναι μεγάλες, καθώς η κλιματική αλλαγή και η ανθρώπινη δραστηριότητα συνεχίζουν να απειλούν αυτές τις θαλάσσιες τετράποδες. Η συνεχή παρακολούθηση των πληθυσμών, η ενίσχυση των προγραμμάτων προστασίας και η διεθνής συνεργασία είναι κρίσιμες για την διατήρηση των χελωνών στη Μεσόγειο.
Περισσότερα περισσότερα για τις προσπάθειες προστασίας και τις επιστημονικές μελέτες που διεξάγονται για την άγρια χελώνα στην Ελλάδα.
